Zadbaj o skórę trądzikową!

Cera trądzikowa — jak bezpiecznie ją pielęgnować?

Myślisz, że cera trądzikowa jest wyłącznie problemem nastolatków? Jesteś w wielkim błędzie! Coraz częściej z trądzikiem zmagają się również osoby dojrzałe, a badania wskazują, że niebawem może stać się on problemem cywilizacyjnym. Dowiedz się, czym charakteryzuje się trądzik, jakie są jego rodzaje i co predysponuje do jego nasilenia. Odkryj tajniki skutecznej i bezpiecznej pielęgnacji skóry trądzikowej i sprawdź, jak o nią zadbać na każdym etapie rutyny pielęgnacyjnej, by uniknąć niechcianych powikłań.

Charakterystyka cery trądzikowej

Zdecydowanie najczęściej spotykaną odmianą trądziku jest trądzik pospolity. Jego charakterystycznym symptomem jest nasilony łojotok oraz obecność zmian skórnych. Przybierają one postać zaskórników, krost, cyst czy grudek, koncentrując się zazwyczaj wokół mieszków włosowo-łojowych. Wprawdzie najczęściej spotyka się je na twarzy, niemniej zdarza się, że pojawiają się także na plecach oraz na klatce piersiowej. Zmiany skórne mogą goić się całkowicie lub w sposób powikłany, przeradzając w nieestetyczne blizny.

Trądzik młodzieńczy a trądzik dorosłych

Z uwagi na fakt, że zmiany trądzikowe pojawiają się zwykle podczas dojrzewania płciowego, a czas ich występowania nie przekracza 10 lat, trądzik określa się mianem młodzieńczego. Trądzik dorosłych, występujący u osób po 25. roku życia, bywa niezwykle problematyczny. U dorosłych wykwity trądzikowe tj. pryszcze pojawiają się najczęściej w dolnej partii twarzy, na linii żuchwy i/lub szyi, przy czym stosunkowo często pozostawiają blizny.

Trądzik różowaty

Trądzik różowaty to specyficzna odmiana trądziku, która kwalifikuje się do przewlekłych dermatoz. Występuje zazwyczaj u kobiet dojrzałych, w czwartej lub piątej dekadzie życia. Przybiera postać różowych przebarwień skoncentrowanych na twarzy i najczęściej obejmuje policzki, nos, brodę i czoło, ale w rzadkich przypadkach może pojawić się również na szyi czy dekolcie. Do trądziku różowatego predysponuje cera naczynkowa, która reaguje rumieńcem na nadmierną aktywność fizyczną, wahania temperatur, stres i silne reakcje emocjonalne, alkohol, spożywanie pikantnych potraw, promieniowanie UV i stosowanie niektórych kosmetyków. Zmianom tym towarzyszą często rozszerzone naczynia krwionośne (teleangiektazje) występujące w okolicy nosa lub policzków. Zmiany skórne w przypadku trądziku różowatego mogą przybierać m.in. postać rumieniowo-teleangiektatyczną oraz grudkowo-krostową. W bardziej zaawansowanych stanach u osób z trądzikiem różowatym można zaobserwować występowanie obrzęków. 

Trądzik kosmetyczny

Trądzik kosmetyczny jest najczęściej konsekwencją stosowania kosmetyków o silnym działaniu komedogennym, które zatykają ujścia gruczołów łojowych i prowadzą do rozwoju stanów zapalnych. Często powodują go również zaniedbania w zakresie higieny i nieodpowiednia dezynfekcja akcesoriów używanych do makijażu.

U kogo może pojawiać się cera trądzikowa?

Według szacunków z trądzikiem zmaga się aż 9,4% populacji całego globu, co czyni go jednym z największych problemów cywilizacyjnych. Zdecydowanie najpowszechniejszy jest trądzik młodzieńczy, który dotyka aż 83-95% osób pomiędzy 16. a 19. rokiem życia. Widoczne jest jednak pewne zróżnicowanie płciowe w tempie i nasileniu rozwoju trądziku. Podczas gdy u dziewcząt jego pierwsze objawy pojawiają się rok lub dwa lata wcześniej, a ich nasilenie przypada na okres między 13. a 17. rokiem życia, u chłopców faza ta występuje między 16. a 19. rokiem życia. 

Trądzik dorosłych pojawia się nie tylko u osób, które zmagały się z trądzikiem młodzieńczym podczas dojrzewania (tzw. trądzik przetrwały), ale także u osób, które dotychczas nie miały z nim do czynienia. Dotyka 54% kobiet po 25. roku życia, spośród których aż 60-70% doświadcza nasilenia objawów w drugiej fazie cyklu miesiączkowego. Dla porównania, z trądzikiem dorosłych zmaga się 40% mężczyzn.

Jak rozwija się trądzik pospolity?

Trądzik występuje u osób ze skłonnością do przetłuszczania skóry. Ma związek z zaburzeniem naturalnego cyklu regeneracji skóry i nadmierną keratynizacją naskórka. Szybsze obumieranie komórek skóry powoduje, że nie ulegają one złuszczeniu, ale prowadzą do zatykania mieszków włosowych i tworzą sprzyjające warunki do rozwoju bakterii beztlenowych. Zatkanie mieszków włosowych nadmiarem sebum skutkuje rozwojem stanu zapalnego, pojawieniem się wykwitów na powierzchni skóry, a nierzadko powoduje powstawanie blizn.

Przyczyny trądziku

Trądzik może rozwinąć się pod wpływem wielu czynników o charakterze wewnętrznym i zewnętrznym. Wśród nich wymienia się:

  • zaburzenia hormonalne — pojawianie się wykwitów skórnych ma zazwyczaj związek z nadmiarem androgenów, które powiększają gruczoły łojowe i aktywizują produkcję łoju. Zmiany trądzikowe są więc często spotykane u kobiet zmagających się ze schorzeniami o podłożu androgenowym np. u kobiet cierpiących na zespół policystycznych jajników. Istotne znaczenie mają również zmiany hormonalne zachodzące w przebiegu cyklu miesiączkowego. U kobiet zaostrzenie trądziku obserwuje się zwłaszcza w fazie lutealnej, co jest skutkiem rosnącej w tym czasie wartości progesteronu;
  • uwarunkowania o podłożu infekcyjnym — zmiany w mikroflorze skóry intensyfikują się zwłaszcza w przebiegu dojrzewania. W jałowym dotąd mieszku zaczynają namnażać się bakterie Cutibacterium acnes (do niedawna określane mianem P. acnes). W odpowiedzi organizm uruchamia mechanizmy autoimmunologiczne, których skutkiem jest proces zapalny i kolejne wykwity skórne;
  • czynniki genetyczne — z przeprowadzonych dotychczas badań wynika, że genetyka predysponuje do problemów trądzikowych. Niektórzy badacze wskazują, że u 50% pacjentek zmagających się trądzikiem podobny problem występował u krewnych pierwszego stopnia;
  • prowadzona dieta — za intensyfikację trądziku odpowiada też spożywanie posiłków o wysokim indeksie glikemicznym. Zwiększają one stężenie insuliny i wywołują syntezę androgenów, prowadząc w ten sposób do nadprodukcji sebum. Z doniesień badawczych wynika, że rezygnacja z nich redukuje ryzyko zmian zapalnych aż o 70%. Wykwity trądzikowe i towarzyszący im stan zapalny pojawiają się też często po spożyciu żywności wysokoprzetworzonej (fast food) oraz produktów pochodzenia zwierzęcego, co tłumaczy się zwłaszcza dodawaniem do pasz różnych środków hormonalnych;
  • stosowanie używek — szczególnie niekorzystny wpływ na cerę trądzikową ma aktywne palenie papierów. Warto zaznaczyć, że nikotyna powoduje nadmierne rogowacenie naskórka;
  • stres — prowadzi on do wzrostu poziomu kortyzolu oraz skutkuje nadprodukcją sebum;
  • błędy pielęgnacyjne — intensyfikacja trądziku bywa konsekwencją zaniedbań na różnych etapach rutyny pielęgnacyjnej. Najbardziej niekorzystny wpływ na kondycję tego typu skóry ma zwłaszcza jej oczyszczanie przy użyciu alkalicznych środków myjących, które naruszają równowagę kwasowo-zasadową;
  • leczenie farmakologiczne – trądzik ulega nasileniu w rezultacie przyjmowania określonych leków, wśród których wymienia się: glikokortykosteroidy, antykoncepcję hormonalną, leki na depresję i epilepsję;
  • promieniowanie UV – wprawdzie wiele osób zmagających się z trądzikiem w okresie letnim dostrzega poprawę stanu skóry, ale to mylne przekonanie. W sezonie jesiennym przesuszone od słońca gruczoły łojowe intensyfikują pracę, co nasila zmiany trądzikowe;
  • zmiany klimatyczne – trądzikowi sprzyja wysoka temperatura i wysoka wilgotność powietrza, czyli korzystne warunki do rozwoju bakterii odpowiadających za pojawiające się wykwity skórne.

Codzienna pielęgnacja cery trądzikowej krok po kroku

By uniknąć nasilenia problemów z trądzikiem i zminimalizować ryzyko związanych z tym niedoskonałości, warto prowadzić odpowiednią rutynę pielęgnacyjną. Sprawdź, jak zadbać o skórę trądzikową na każdym etapie!

Krok 1. Demakijaż

Pierwszym krokiem w codziennej, kompleksowej rutynie pielęgnacyjnej cery trądzikowej powinien być demakijaż. Usuwanie resztek kosmetyków, potu, łoju, brudu, kurzu oraz innych zanieczyszczeń osiadających na skórze podczas całego dnia skutecznie zapobiega zapychaniu porów i rozwojowi procesów zapalnych. Warto zadbać, by wybrane do demakijażu kosmetyki nie zawierały alkoholu, który powoduje nadmierne przesuszenie skóry. W tym zadaniu doskonale sprawdzi się naturalny olejek do demakijażu HydroCare, który tworzy na powierzchni skóry delikatną, ale nietłustą warstwę okluzyjną, pozwalając skutecznie usunąć codzienne zanieczyszczenia. Zawarte w składzie tego kosmetyku demakijażowego naturalne składniki minimalizują dolegliwości skóry trądzikowej i regulują pracę gruczołów łojowych. Dodatek emolientu z nasion ostropestu zapobiega przesuszeniu i nadmiernemu odtłuszczeniu skóry. Oleje z nasion słonecznika i kiełków pszenicy normalizują produkcję sebum, nie zatykają porów i regenerują naskórek, olej z pestek moreli łagodzi stany zapalne, a olejek jojoba dodatkowo przyspiesza gojenie ran i regenerację skóry. Nieocenioną pomocą w minimalizacji problemów związanych z trądzikiem jest również olej arganowy, który nie tylko łagodzi aktywne zmiany i zapobiega powstawaniu kolejnych, ale także wspomaga proces złuszczania naskórka oraz przywraca pożądaną równowagę pH.

Krok 2. Oczyszczanie

Podczas codziennego oczyszczania twarzy z trądzikiem (obowiązkowo porannego i wieczornego) należy wykazywać się delikatnością, by uniknąć naruszenia naturalnych barier ochronnych skóry. By zapobiec podrażnieniom, trzeba umyć twarz w letniej wodzie, a następnie delikatnie osuszyć, unikając długotrwałego pocierania. Kluczowe znaczenie ma wybór kosmetyków myjących. Warto zrezygnować z drażniących syntetyków na rzecz delikatnych kosmetyków myjących z naturalnym składem, takich jak żel do twarzy AquaFlora, który dzięki kompilacji naturalnych olejów i ekstraktów roślinnych skutecznie oczyszcza skórę i odblokowuje zatkane pory. Podczas gdy ekstrakt z maliny pomaga w regulacji pracy gruczołów łojowych, nagietek i olejek z paczuli działają bakteriostatycznie, uniemożliwiając rozprowadzenie bakterii po całej twarzy. W łagodzeniu zmian zapalnych i podrażnień towarzyszących trądzikowi sprawdzi się również wyciąg z lipy i rumianku. 

Krok 3. Tonizowanie

Tonizowanie jest niezwykle ważnym etapem w codziennej rutynie pielęgnacyjnej cery trądzikowej. Przywraca jej naturalne pH, hamując namnażanie bakterii i rozwój dotkliwych w skutkach procesów zapalnych. Należy unikać toników na bazie alkoholu, które prowadzą do nasilenia problemów. Osoby z cerą trądzikową powinny sięgać po produkty o działaniu kojącym, jak np. tonik do twarzy HydraBloom Lipa-Lawenda, który wykazuje działanie łagodzące i ściągające. Obecny w nim dodatek lawendy redukuje zapalenia, działa antybakteryjnie oraz skutecznie oczyszcza. Kwas mlekowy i panthenol wpływają natomiast korzystnie na cykl odnowy naskórka.

Krok 4. Odżywianie

Skóra trądzikowa wymaga głębokiego odżywienia i regeneracji uszkodzonych komórek, w czym pomoże jej zwłaszcza serum do twarzy. Decydując się na serum Delikatnej Harmonii do twarzy, możesz mieć pewność, że Twoja skóra będzie zaopiekowana na miarę jej potrzeb. Twoim sprzymierzeńcem w walce z trądzikiem będzie zwłaszcza olej z pachnotki, który ma nieocenione działanie regenerujące i przyspiesza gojenie blizn potrądzikowych. Połączenie oleju ze słodkich migdałów, oleju jojoba, oleju z pestek dyni i oleju z nasion słonecznika utrzymuje optymalny poziom nawilżenia, hamuje nadprodukcję sebum, działa przeciwzapalnie oraz dba o odpowiednie funkcjonowanie naturalnych mechanizmów obronnych skóry.

Krok 5. Nawilżanie

W kompleksowej pielęgnacji cery trądzikowej szczególną uwagę należy przywiązywać także do nawilżania. Nasilona produkcja łoju nie oznacza, że skóra trądzikowa nie potrzebuje intensywnego nawilżania. Przeciwnie: jej nadmierne przesuszenie lub odwodnienie prowadzi do aktywizacji gruczołów łojowych. By temu zapobiec, warto sięgać po kosmetyki nawilżające o lekkiej konsystencji, które nie mają działania komedogennego. W pielęgnacji cery ze skłonnością do trądziku pomoże krem nawilżający do twarzy Aloes & Bambus. Wyciąg z liści aloesu wykazuje działanie kojące, podobnie jak olejek lawendowy, który ma dodatkowo właściwości antyseptyczne oraz przeciwzapalne. Wsparcie w redukcji towarzyszących wykwitom zmian trądzikowych zapewni też olej z nasion ogórecznika, który aktywizuje regenerację skóry.

Tak kompleksowa rutyna pielęgnacyjna powinna być uzupełniona dodatkowo o zabieg peelingowania, czyli złuszczania zrogowaciałego naskórka. W przypadku cery trądzikowej warto wykonywać systematyczny peeling minimum raz w tygodniu, pod warunkiem że na skórze nie ma zmian ropnych. Wykonywanie delikatnej eksfoliacji przy pomocy peelingów z naturalnym składem zapewni skórze bezpieczeństwo i zminimalizuje ryzyko podrażnień.

Jak dbać o siebie, by zapobiec trądzikowi?

Wprawdzie stosowanie się do wymienionych wyżej kroków w pielęgnacji skóry trądzikowej jest kluczowe, aczkolwiek warto pamiętać również o innych zachowaniach, które pozwolą utrzymać ją w dobrej kondycji. 

Prowadź zbilansowaną dietę!

Twoim sprzymierzeńcem w walce z trądzikiem powinna być dieta bogata w witaminy i przeciwutleniacze zawarte w owocach i warzywach. Unikaj produktów o wysokim indeksie glikemicznym!

Unikaj stresu!

O ile to możliwe, staraj się zminimalizować sytuacje stresowe. Zadbaj o chwile relaksu np. podczas odprężającej kąpieli z dodatkiem naturalnych olejków lub postaw na aromaterapię.

Stosuj odpowiednie kosmetyki do makijażu!

Jednym z kardynalnych błędów w codziennej pielęgnacji cery trądzikowej jest stosowanie kosmetyków do makijażu, które mają działanie komedogenne. Warto więc sięgać po produkty nowszej generacji.

Skonsultuj się z dermatologiem!

Jeśli Twoje problemy ze skórą trądzikową wymykają się spod kontroli, nie zwlekaj i umów się na wizytę u dermatologa. Specjalista oceni kondycję Twojej skóry i w razie konieczności zarekomenduje odpowiednią terapię, która zminimalizuje dolegliwości.

Leczenie trądziku – na czym polega?

W przypadku długotrwałych i uporczywych problemów ze skórą trądzikową wymagane jest dodatkowe wsparcie w postaci terapii farmakologicznej bądź zabiegów kosmetycznych.

Terapia farmakologiczna trądziku

Trądzik wymaga niekiedy leczenia dermatologicznego, którego celem jest zmniejszenie problemów skórnych i nieestetycznego bliznowacenia. W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zmian skórnych rekomenduje się zwłaszcza stosowanie terapii miejscowej, która bywa skuteczna u 60-80% populacji. Ma ona zastosowanie głównie w zmianach o charakterze grudkowo-krostkowym i w porównaniu z innymi typami leczenia wykazuje niskie ryzyko skutków ubocznych. W terapii miejscowej stosuje się najczęściej antybiotyki, takie jak klindamycyna, erytromycyna oraz cykliczny węglan erytromycyny. Wprawdzie miejscowa antybiotykoterapia przynosi pożądane rezultaty, ale niekiedy wywołuje lekooporność. W związku z powyższym dość często łączy się ją w terapii skojarzonej ze środkami, takimi jak:

  • retinoidy – to pochodne witaminy A, które redukują ryzyko powstawania zaskórników, normalizują procesy rogowacenia, hamują rozwój bakterii. Miejscowe zastosowanie ma zwłaszcza tretynoina, adapalen, tazaroten, izotretynoina;
  • nadtlenek benzoilu (BPO), który ma właściwości keratolityczne, komedolityczne i antybakteryjne. Trzeba jednak wiedzieć, że dość często wywołuje on niepożądane odczyny skórne, a więc terapię zaczyna się od mniejszych dawek;
  • kwas azelainowy – hamuje procesy zapalne i ma działanie bakteriostatyczne. Ma nieco słabsze działanie niż retinoidy i jest lepiej tolerowany przez skórę aniżeli nadtlenek benzoilu.

Zabiegi rekomendowane dla skóry trądzikowej

W minimalizacji problemów skóry trądzikowej sprawdzają się również zabiegi, takie jak:

  • laseroterapia;
  • fototerapia;
  • krioterapia;
  • mikrodermabrazja diamentowa oraz korundowa;
  • darsonwalizacja;
  • infuzja tlenowa;
  • oczyszczanie wodorowe;
  • peelingi chemiczne np. z kwasem salicylowym.

Podsumowanie

Osoby ze skórą trądzikową zmagają się z wieloma trudnościami. Nieestetyczne wykwity skórne, stany zapalne i towarzyszące im zaczerwienienie oraz blizny potrądzikowe to tylko niektóre czynniki, które znacznie obniżają komfort życia i mogą spowodować spadek poczucia własnej wartości. By zapobiec eskalacji wykwitów trądzikowych, warto prowadzić bezpieczną rutynę pielęgnacyjną twarzy, w której sprawdzą się zwłaszcza kosmetyki z naturalnym składem.

Piśmiennictwo:

Bhate K., Williams H.C. (2013). Epidemiology of acne vulgaris, British Association of Dermatologists, 168: 474-485.
Biegaj M. (2017). Trądzik pospolity i jego leczenie, Kosmetologia Estetyczna, 2: 155-158.
Chodorowska G. (2015). Trądzik różowaty – objawy kliniczne, możliwości terapeutyczne, Postępy Nauk Medycznych, 3: 204-210.
Janda M., Chwiołkowska M. (2014). Trądzik pospolity – etiologia, klasyfikacja, leczenie, Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, 60(2): 13-18.
Jankowiak W., Imielski W., Pachurka J. (2016). Kosmetologia wobec problemów cery tłustej i trądzikowej, Kosmetologia Estetyczna, 5: 501-504.
Placek W., Szepietowski J., Kapińska-Mrowiecka M., Kaszuba A., Langner A., Wolska H., Matusiak Ł. (2012). Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Przegląd Dermatologiczny, 6: 1-12.
Trzcińska K. (2021). Styl życia a trądzik, Kosmetologia Estetyczna, 1: 49-50.

Twój koszyk